Bộ Xây dựng hiện đang xây dựng dự thảo nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng liên quan đến quản lý hoạt động xây dựng. Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất rút ngắn thời gian cấp giấy phép xây dựng, đặc biệt đối với nhà ở riêng lẻ.
Rút ngắn đáng kể thời gian giải quyết thủ tục
Theo dự thảo, thời gian cấp giấy phép xây dựng sẽ được điều chỉnh theo hướng tinh gọn hơn:
- Đối với công trình xây dựng: tối đa 10 ngày làm việc (giảm từ 20 ngày hiện hành)
- Đối với nhà ở riêng lẻ: tối đa 7 ngày làm việc (giảm từ 15 ngày hiện hành)
- Trường hợp gia hạn hoặc cấp lại giấy phép: tối đa 5 ngày làm việc
Việc rút ngắn thời gian này nhằm cải thiện hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính, giảm chi phí và thời gian chờ đợi cho người dân, doanh nghiệp.
Thực hiện thủ tục qua Cổng dịch vụ công
Dự thảo quy định cá nhân, tổ chức có nhu cầu cấp giấy phép xây dựng sẽ nộp hồ sơ thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia. Sau khi tiếp nhận, cơ quan có thẩm quyền sẽ kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ và giải quyết trong thời hạn quy định.
Đây là bước tiến trong việc đẩy mạnh số hóa thủ tục hành chính, hướng tới thực hiện dịch vụ công trực tuyến toàn trình trong lĩnh vực xây dựng.
Đề xuất phân cấp thẩm quyền cấp phép
Một điểm mới đáng chú ý là đề xuất giao UBND cấp xã thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng đối với các công trình cấp III, cấp IV trên địa bàn quản lý. Hiện nay, thẩm quyền này chủ yếu thuộc UBND cấp huyện.
Việc phân cấp được kỳ vọng sẽ giúp rút ngắn quy trình xử lý và tăng tính chủ động cho địa phương.
Làm rõ các trường hợp phải và không phải xin giấy phép
Theo đại diện Cục Kinh tế – Quản lý đầu tư xây dựng, quy định về cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ tiếp tục được kế thừa từ Luật Xây dựng năm 2020 và hoàn thiện thêm trong Luật Xây dựng sửa đổi.
Cụ thể:
- Phải xin giấy phép xây dựng:
- Nhà ở riêng lẻ tại khu vực nông thôn đã có quy chế quản lý kiến trúc được ban hành.
- Không phải xin giấy phép xây dựng:
- Nhà ở riêng lẻ tại khu vực chưa có quy hoạch đô thị, quy hoạch xây dựng hoặc chưa ban hành quy chế quản lý kiến trúc.
Quy định này nhằm phân định rõ trách nhiệm quản lý theo từng khu vực, tránh phát sinh thủ tục không cần thiết, đặc biệt tại khu vực nông thôn.
Nguyên tắc kiểm soát một lần, giảm chồng chéo
Dự thảo nghị định cũng đưa ra nguyên tắc “kiểm soát một lần” trong quản lý xây dựng. Theo đó:
- Cơ quan quản lý nhà nước chỉ thực hiện kiểm soát một lần xuyên suốt từ giai đoạn chuẩn bị dự án đến khi khởi công.
- Các dự án đã được thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi sẽ được miễn thủ tục cấp giấy phép xây dựng.
Quy định này nhằm hạn chế trùng lặp giữa các bước thẩm định và cấp phép, góp phần đơn giản hóa quy trình.
Đẩy mạnh số hóa và minh bạch thủ tục
Ngoài việc rút ngắn thời gian xử lý, dự thảo còn hướng tới:
- Đơn giản hóa hồ sơ và điều kiện cấp phép
- Thực hiện thủ tục trực tuyến toàn trình
- Hạn chế tiếp xúc trực tiếp giữa người dân và cơ quan quản lý
Theo Bộ Xây dựng, những cải cách này sẽ giúp giảm chi phí tuân thủ, nâng cao tính minh bạch và hạn chế tiêu cực trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính.
Thời điểm dự kiến áp dụng
Dự thảo nghị định hiện đang trong quá trình hoàn thiện và lấy ý kiến. Nếu được cấp có thẩm quyền thông qua, quy định mới dự kiến sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7 tới đây.
Lưu ý: Nội dung trên được tổng hợp từ dự thảo nghị định của Bộ Xây dựng. Các quy định chính thức sẽ phụ thuộc vào văn bản được ban hành và có hiệu lực trong thời gian tới.
