Các chính sách mới về đất đai ban hành trong năm 2025 đã và đang tạo ra bước ngoặt lớn, tháo gỡ nút thắt và mở ra cơ hội phát triển mạnh mẽ cho nhà ở xã hội trên cả nước – góp phần đảm bảo an sinh xã hội và cải thiện chất lượng sống cho hàng triệu người dân.
Bố trí quỹ đất & phân cấp quản lý linh hoạt
Theo Luật Nhà ở 2023 (có hiệu lực từ 1/1/2025), UBND cấp tỉnh bắt buộc phải bố trí đủ quỹ đất để phát triển nhà ở xã hội trong quy hoạch phát triển nhà ở địa phương. Quỹ đất này bao gồm cả quỹ đất dành riêng và phần đất bắt buộc phải trích từ các dự án nhà ở thương mại quy mô lớn tại đô thị và cả khu vực nông thôn, tùy theo điều kiện cụ thể từng địa phương.
Điểm mới nổi bật là việc phân cấp mạnh mẽ thẩm quyền cho UBND cấp xã: nay nhiều thủ tục về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất và cấp giấy chứng nhận sử dụng đất (“sổ đỏ”) cho dự án nhà ở xã hội đã được chuyển giao trực tiếp về cấp xã, giúp rút ngắn hàng loạt bước trung gian, giảm chi phí thời gian và hành chính cho doanh nghiệp lẫn người dân.
Ưu đãi nổi bật cho doanh nghiệp & nhà đầu tư
Một trong những chính sách đột phá là các dự án xây dựng nhà ở xã hội sẽ được giao đất không qua đấu giá, không qua đấu thầu đồng thời được miễn toàn bộ tiền sử dụng đất. Điều này giúp giảm mạnh chi phí đầu vào, tạo động lực cho các doanh nghiệp đầu tư xây dựng nhà ở xã hội quy mô lớn.
Ngoài ra, với Nghị quyết 201/2025/QH15 của Quốc hội, chủ đầu tư còn được cắt giảm tối đa thủ tục hành chính: không cần lập, thẩm định nhiệm vụ quy hoạch chi tiết, không bị “giam” lâu ở các bước chấp thuận chủ trương đầu tư và đấu thầu, không cần thêm các xác nhận về báo cáo nghiên cứu khả thi – tổng thời gian triển khai dự án có thể rút ngắn tới 70% so với trước đây.
Quốc hội cũng đã thông qua việc thành lập Quỹ nhà ở quốc gia với mục tiêu tạo nguồn vốn ổn định, dài hạn để đầu tư vào xây dựng nhà ở xã hội, đặc biệt cho các đối tượng thu nhập thấp, công nhân và cán bộ, công chức khó khăn về nhà ở.
Đẩy mạnh tiến độ, giám sát và “luồng xanh” thủ tục
Năm 2025, Chính phủ đặt mục tiêu xây dựng mới hơn 100,000 căn nhà ở xã hội, tiến đến 1 triệu căn hộ đến năm 2030. Để thực hiện mục tiêu này, loạt thủ tục về đất đai, giao đất, phê duyệt dự án… đều được đưa vào “luồng xanh” – ưu tiên xử lý nhanh, không tạo thêm rào cản, không phát sinh điều kiện hay tiêu chí gây phiền hà cho doanh nghiệp và người dân. Mọi thủ tục hành chính đã được rà soát và cắt giảm tối đa, vấn đề khó khăn phát sinh được cam kết sẽ xử lý kịp thời theo thẩm quyền.
Mở rộng đối tượng & cơ hội tiếp cận nhà ở xã hội
Các địa phương có trách nhiệm rà soát, quy hoạch quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội tại các vị trí thuận tiện, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và xã hội (điện, nước, giao thông, y tế, giáo dục…). Đối tượng được mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội cũng tiếp tục được mở rộng, cùng với việc nâng ngưỡng thu nhập xét duyệt để thêm nhiều nhóm được thụ hưởng hỗ trợ an sinh.
Chính sách mới về đất đai năm 2025 đã thực sự tháo gỡ những điểm nghẽn, tạo nền móng vững chắc thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội trên phạm vi cả nước. Với sự phân cấp linh hoạt, ưu đãi mạnh mẽ cho doanh nghiệp, cắt giảm thủ tục và hỗ trợ vốn từ Quỹ nhà ở quốc gia, “giấc mơ an cư” của hàng triệu người Việt Nam đang đến gần hơn bao giờ hết. Đây chính là động lực quan trọng đảm bảo an sinh và phát triển bền vững cho đất nước trong giai đoạn mới.
